Wat verbruikt een warmtepomp? Dit zijn de cijfers

Een volledig elektrische warmtepomp verbruikt gemiddeld tussen de 3.000 en 5.000 kWh stroom per jaar. Hoeveel dat precies is bij jou thuis, hangt af van het type warmtepomp, de grootte van je woning en hoe goed die geïsoleerd is. Hieronder lees je wat verbruikt een warmtepomp in verschillende situaties, en welke factoren het verschil maken.

Hybride of volledig elektrisch: dat maakt een groot verschil

Er zijn twee veelgebruikte typen warmtepompen voor woningen: de hybride warmtepomp en de volledig elektrische warmtepomp. Bij een hybride warmtepomp werkt de pomp samen met een bestaande cv-ketel. De warmtepomp neemt het grootste deel van de verwarming voor zijn rekening, de ketel springt bij als het buiten erg koud is. Het gemiddelde stroomverbruik bij een hybride warmtepomp ligt naar schatting rond de 1.900 kWh per jaar. Dat is aanzienlijk lager dan bij een volledig elektrisch systeem, omdat de cv-ketel een deel van het werk doet.

Een volledig elektrische warmtepomp doet alles zelf, zonder gasketel. Dat vraagt meer stroom, gemiddeld ergens tussen de 3.000 en 5.000 kWh per jaar. Daar staat tegenover dat je geen gas meer gebruikt, wat bij hoge gasprijzen voordelig kan uitpakken.

Hoeveel energie heeft een gemiddeld huishouden nodig voor verwarming?

Een gemiddeld huishouden heeft jaarlijks naar schatting rond de 12.000 kWh aan energie nodig voor verwarming en warm tapwater. Bij een traditionele cv-ketel op gas komt die energie volledig uit gas. Bij een warmtepomp wordt een groot deel van die energie gehaald uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater. De warmtepomp gebruikt stroom om die energie op te pompen naar een bruikbare temperatuur. Daardoor heb je minder energie nodig dan de warmte die je uiteindelijk krijgt.

Wat is de COP en waarom is dat belangrijk?

De efficiëntie van een warmtepomp wordt uitgedrukt in de COP, wat staat voor Coefficient of Performance. Een COP van 3 betekent dat de warmtepomp voor elke kilowattuur stroom die hij gebruikt, drie kilowattuur aan warmte levert. Hoe hoger de COP, hoe zuiniger het systeem werkt. In de praktijk ligt de COP van een lucht-water warmtepomp vaak tussen de 2,5 en 4, afhankelijk van de buitentemperatuur. Bij koud weer daalt de COP, omdat de pomp harder moet werken.

Een bodemwarmtepomp heeft doorgaans een stabielere en hogere COP, omdat de bodemtemperatuur het hele jaar door relatief constant is. Dit type verbruikt daardoor vaak minder stroom dan een lucht-water warmtepomp bij dezelfde woning.

Welke factoren bepalen het verbruik?

Het stroomverbruik van een warmtepomp is niet voor elke woning hetzelfde. Dit zijn de belangrijkste factoren die het verbruik beïnvloeden:

• Isolatie van de woning: hoe beter de woning geïsoleerd is, hoe minder warmte er verloren gaat en hoe minder de warmtepomp hoeft te draaien.
• Type warmtepomp: een hybride pomp verbruikt minder stroom dan een volledig elektrische pomp, omdat de cv-ketel bijspringt bij grote vraag.
• Grootte van de woning: een groter huis heeft meer verwarmingsvermogen nodig, wat leidt tot meer stroomverbruik.
• Ingestelde temperatuur: hoe hoger de gewenste temperatuur in huis, hoe meer de pomp verbruikt.
• Buitentemperatuur: bij strenge vorst werkt de pomp harder en daalt de efficiëntie.
• Afgiftesysteem: vloerverwarming werkt beter samen met een warmtepomp dan hoge-temperatuurradiatoren, omdat lage aanvoertemperaturen de COP verhogen.

Warmtepomp en warm tapwater

Naast ruimteverwarming verbruikt een warmtepomp ook stroom voor de aanmaak van warm tapwater. Dat aandeel kan behoorlijk oplopen, zeker in huishoudens met meerdere personen. Sommige warmtepompen hebben een ingebouwde boiler of werken samen met een aparte warmwaterboiler. Het stroomverbruik voor warm tapwater wordt meegeteld in de totale cijfers die hierboven staan, maar het is goed om te weten dat dit onderdeel niet verwaarloosbaar is.

Zo houd je het verbruik laag

Met een paar praktische aanpassingen haal je meer uit je warmtepomp zonder dat het verbruik de pan uit rijst.

• Zorg voor goede isolatie van muren, dak en vloer voordat je een warmtepomp installeert.
• Kies voor vloerverwarming of lage-temperatuurradiatoren als dat mogelijk is.
• Stel de warmtepomp in op een constante, lage temperatuur in plaats van grote schommelingen.
• Gebruik een slimme thermostaat om de pomp efficiënter te laten werken op basis van jouw schema.
• Laat de warmtepomp regelmatig onderhouden zodat hij op zijn best blijft presteren.

Is een warmtepomp duurder in gebruik dan een cv-ketel?

Of een warmtepomp goedkoper of duurder is dan een cv-ketel hangt sterk af van de stroomprijzen en gasprijzen op dat moment. Stroom is per kWh duurder dan gas, maar een warmtepomp levert dankzij de COP meer warmte per kWh dan een cv-ketel. Bij een COP van 3 en een stroomprijs die niet te hoog is, kan een warmtepomp per saldo goedkoper uitvallen. Dit verschil wordt groter naarmate de gasprijs stijgt of als je zonnepanelen hebt waarmee je zelf stroom opwekt.

Veelgestelde vragen

Wat verbruikt een warmtepomp per uur?
Het stroomverbruik per uur verschilt per systeem en situatie. Een gemiddelde lucht-water warmtepomp verbruikt naar schatting tussen de 0,5 en 2,5 kWh per uur, afhankelijk van de buitentemperatuur en de gevraagde warmte. De pomp draait niet de hele dag op vol vermogen, maar schakelt aan en uit op basis van de behoefte.

Verbruikt een warmtepomp ook stroom als hij niet verwarmt?
Ja, een warmtepomp verbruikt ook in stand-by modus een kleine hoeveelheid stroom. Dat is voor de besturing, sensoren en de pomp die het water in het systeem laat circuleren. Dit verbruik is laag, maar het telt over een heel jaar wel mee.

Heeft een hybride warmtepomp ook gas nodig?
Ja, een hybride warmtepomp werkt samen met een cv-ketel op gas. De warmtepomp neemt het meeste verwarmingswerk over, maar de gasketel springt bij als het buiten erg koud is of als er veel warmtevraag is. Je verbruikt daardoor minder gas dan met een traditionele ketel, maar je bent nog niet helemaal los van het gas.

Wat is het verschil in verbruik tussen een lucht-water en een bodemwarmtepomp?
Een bodemwarmtepomp haalt warmte uit de bodem, waar de temperatuur het hele jaar door stabieler is dan de buitenlucht. Daardoor heeft een bodemwarmtepomp doorgaans een hogere en stabielere COP dan een lucht-water warmtepomp. In de praktijk betekent dit dat een bodemwarmtepomp bij gelijke omstandigheden minder stroom verbruikt voor dezelfde hoeveelheid warmte.